Na successen met Arjan Ederveen bij ‘Thea & Thea’, ‘Kreatief met Kurk’ en ‘Borreltijd’ was het even stil rond Tosca Niterink. Nu is ze terug. Met haar geliefde Anita Janssen, filmend journalist bij TV West en opgegroeid in de Haagse Hobbemastraat, vormt ze het duo Peper & Zout Pioniers. De gepassioneerde globetrotters maken hilarische, écht alternatieve reisprogramma's.
Voor: Haags Straatnieuws
Beeld: Eric Kampherbeek
Tekst: Jeroen Stam
Een periode heeft comédienne Tosca Niterink slecht in haar vel gezeten en zocht ze haar heil in verdovende middelen. Daar wil ze nu niet meer over praten, het is verleden tijd. Inmiddels is Niterink een bewijs van de veerkracht van de mens, nu ze haar grote liefde Anita heeft ontmoet en zij samen grappige reisprogramma’s maken en beroemdheden interviewen voor de VARA.
Hoe hebben jullie elkaar ontmoet?
Anita: “We werden aan elkaar voorgesteld door een gemeenschappelijke vriendin. We zouden zo leuk bij elkaar passen, vond zij. Ik kende Tosca eigenlijk helemaal niet. Ik heb Theo & Thea of Kreatief met Kurk nooit zo gevolgd. Toen we elkaar voor het eerst ontmoetten, vertelde ik Tosca over mijn plannen om eens een reis met de Trans-Siberië Express te maken. Tosca zei meteen: Oh, dan ga ik met je mee! Want Tosca bleek ook veel van reizen te houden. Uiteindelijk is die hele reis met de Trans-Siberië Express is er nog niet van gekomen, maar zes weken later zaten we wel in Vietnam, Laos, Cambodja.”
Tosca: “Anita had tijdens onze eerste reizen ook altijd een camera bij zich, en liep de hele tijd te filmen. Ik had al snel zo iets van: leg dat ding nou eens een keer weg, mens! Voor haar werk bij TV West filmde ze natuurlijk ook veel. Maar na een tijd hadden we zoveel materiaal, dat we daar gewoon filmpjes van zijn gaan maken. Zij monteert het materiaal, en ik bedenk de scriptjes voor de voice over. Daarin vullen we elkaar heel goed aan.”
Nu is er een volwaardig productiebedrijf!
Anita: “Ja, dat klopt: in Peper & Zout Pioniers. Ons eerste programma was een serie afleveringen voor TV West.” Tosca: “We hadden al snel zoveel materiaal, dat we daarmee negen afleveringen konden maken die we allemaal rond een bepaald thema hebben opgebouwd. Inmiddels hebben we nog veel meer reizen gemaakt, en tegenwoordig houden we bij het filmen veel meer rekening met de afleveringen die we willen maken. We hebben inmiddels ook veel gereisd! Laos, Mexico, Birma, India, Egypte. We lopen alleen heel erg achter met monteren... pfff.”
Hoe zijn de taken verdeeld?
Anita: “We schrijven van tevoren geen scripts. Wat we tegenkomen, is vaak al gek genoeg. Soms is wat we zien zelfs zo bizar, dat we het niet eens hadden kúnnen verzinnen! We hebben de camera's dus altijd in de aanslag. En we werken bewust met hele kleine camera's, waardoor mensen vaak denken: och, wat leuk, die twee vrouwtjes die hun vakantie filmen.” Tosca: “Ze moesten eens weten, hahaha! In Egypte hebben we een man gefilmd, die minutenlang onbeschaamd aan zijn zak zit te krabben. Dat is zo schitterend! Een andere man in een restaurant zit minuten aan zijn blote voeten te pulken. Vervolgens zet hij – zonder zijn handen te wassen – het brood bij ons op tafel. Dit kun je niet scripten, maar mooi is het wel. In de bijbel staat geschreven en gedrukt: je moet krabbelen waar het jukt! Die mannen doen dat letterlijk, maar het is misschien wel ook een mooie metafoor voor onze werkwijze.”
Waar zien we Peper & Zout Pioniers in de toekomst?
Tosca: “We willen echt alternatieve reisprogramma's maken. De reisprogramma's op de Nederlandse tv zijn zo ontzettend overgeproduceerd! Zelfs op de redactie van het programma van Floortje Dessing, wat toch een alternatief reisprogramma heet te zijn, werken vijfendertig mensen. Ieder shot in het programma wordt van te voren helemaal uitgedacht. Vervolgens gaat ze met een team van vijf man business class de wereld over. Dat zie je terug in het uiteindelijke programma, alle spontaniteit is daar uitgeperst. Wij filmen juist de harige doucheputjes, de loshangende wc-potten, en het vuil op straat wat in andere landen zo aanwezig is. Eigenlijk een alternatief voor een alternatief reisprogramma.” Anita: “We waren een tijdje geleden heel ver met de VPRO, zij wilden Peper & Zout Pioniers heel graag aankopen en uitzenden. Maar de netmanager van Nederland 3 is er op het laatste moment voor gaan liggen. Hij vond het teveel op Kreatief met Kurk lijken, wat ik echt bizar vond omdat we een echt reisprogramma maken. Maar bij de Publieke Omroep gaat het vooral om de kijkcijfers, waardoor een soort eenheidsworst ontstaat die je ook bij de commerciële buren kunt zien. Jammer dat blijkt dat een omroep jouw productie erg ziet zitten, maar dat die netmanager, eigenlijk gewoon een bewindvoerder, in z'n eentje kan beslissen dat het niet doorgaat. De serie is wel aangekocht en uitgezonden bij Holland doc, het digitale themakanaal van de NPS en de VPRO. Nu werken we voor de VARA, waar we als sterreporters celebs interviewen. We hebben Ruby Wax geïnterviewd, en proberen nu Jennifer Saunders (van de BBC-serie French and Saunders, red.), Joanna Lumley (van de BBC-serie Absolutely Fabulous, red.) en Oprah voor onze microfoons te krijgen.
Geen kleine namen!
Anita: “We steken gewoon hoog in. Eigenlijk zoals mannen dat altijd doen. Die blazen altijd heel hoog van de toren. Vrouwen zijn veel bescheidener!”
Wat willen jullie de wereld nu eigenlijk vertellen?
Tosca reageert direct: “Het doel is de overstuurdheid van de wereld in beeld brengen! Die overstuurdheid zie je in Nederland op alle terreinen, maar als je er het hele jaar middenin zit, valt het natuurlijk niet meer op. Tijdens een reis in het buitenland valt heel goed op hoe de mens probeert de werkelijkheid te beheersen, zelfs te reproduceren. In Vietnam hebben we de Cu Chi-tunnels bezocht. Dat zijn de tunnels waarin de Vietcong zich voor de Amerikanen verschool tijdens de Vietnam-oorlog. De originele tunnels waren gegraven voor Vietnamezen, en dat zijn hele kleine mensen. Tegenwoordig worden die tunnels veel bezocht door Amerikaanse toeristen. Maar die zijn natuurlijk veel uhm,... corpulenter dan Vietnamezen. Dus zijn die tunnels nagebouwd, zodat de Amerikaanse toeristen er ook in passen. Zeg maar Cu Chi-XXL. Dat vind ik echt bizar!” Anita: “Dat is bizar en walgelijk tegelijk. Naast die tunnels kun je met wapens die tijdens de Vietnam-oorlog zijn gebruikt, voor tien dollar schieten op een schietbaan. Dus eerst worstelen die Amerikanen zich met hun vette lijven door nagemaakte tunnels, en 's middags schieten ze met de wapens waarmee hun vaders en opa's veertig jaar geleden Vietnamezen doodschoten. Wat we ook willen laten zien, is het gemak waarmee mensen met een reisgids als de Lonely Planet in de hand reizen. Staat er op pagina 23 dat op die ene plek een mooie zonsondergang te zien is, dan staan daar dus meteen zeshonderd mensen te kijken naar die zonsondergang. Je hoeft je camera dus niet meer op die zonsondergang te richten, maar die zeshonderd mensen zijn daarmee wel interessant geworden. Dat willen we laten zien.”
Merken jullie tijdens het reizen wel eens iets van agressie of geweld jegens homoseksualiteit, of jullie persoonlijk als stelletje?
Tosca: “In het buitenland ligt homoseksualiteit veel moeilijker dan in Nederland, dus wij presenteren ons niet als een stelletje. We vertellen mensen eigenlijk altijd dat onze mannen moeten werken zodat wij kunnen reizen, en dat werkt goed, hahaha! We gaan in Egypte dus niet hand-in-hand lopen. Als we daar openlijk voor uit zouden komen, krijg je gegarandeerd allerlei viezeriken op je af. Die willen dan met ons meedoen, of alleen toekijken. Ik zie mezelf dat al aan een heterostelletje vragen. Dat is eigenlijk toch heel raar? Mannen denken blijkbaar dat wel gewoon aan twee vrouwen te kunnen vragen. Maar zelfs in Nederland vind ik dat de tolerantie jegens homoseksualiteit enorm is afgenomen de laatste jaren. Vrouwen hebben daar minder last van, maar het aantal gewelddadige incidenten tegen homo's is sterk toegenomen. Je leest helaas dat dat geweld vooral bij allochtonen vandaan komt. Daar kun je voorzichtig omheen blijven draaien, maar uiteindelijk is het gewoon zo.” Anita: ”Ik heb juist ook Marokkaanse collega's, zij zullen het niet in hun hoofd halen iets te roepen. Maar in de openbare ruimte werkt dat misschien makkelijker. Veel allochtonen in Nederland komen uit macho-, of heterogeörienteerde culturen. Alles wat daar van afwijkt, wordt snel veroordeeld. Daar ligt wel een probleem. Maar, het is wel zo dat dit soort ontwikkelingen altijd in conjunctuurgolven komen. Als de discriminatie van homo's toeneemt, zal daar ook weer een tegenbeweging uit ontstaan. En wat ik dan hoop, is dat die tegenbeweging zal ontstaan aan de kant van de jonge, allochtone homoseksuelen. Want die groep heeft het op dit moment veel moeilijker dan de Nederlandse homo's en lesbo's, en zal veel harder voor de eigen emancipatie moeten vechten dan wij dat moesten.” Tosca: “Ja, inderdaad. En ik hoop dat er dan een generatie opstaat, die weer wat brutaler is. De jeugd is nu alleen maar bezig met geld en zekerheden. Er mag in Nederland best wat meer geprovoceerd worden, om taboes en gevoeligheden te doorbreken. En daar is humor een goed instrument voor. Om mensen aan het denken te zetten, een spiegel voor te houden. Dat is wat wij ook doen. We maken mensen aan het lachen, maar de laag daaronder zal mensen niet snel ontgaan!”
Peper & Zoutpioniers
Trackback link
Trackback link: http://www.subscript.nl/pivot/tb.php?tb_id=211
